trisvabhāvanirdeśaḥ

Printer-friendly version

|| namo mañjuśriye kumārabhūtāya||

ācāryavasubandhupraṇītaḥ

trisvabhāvanirdeśaḥ

kalpitaḥ paratantraśca pariniṣpanna eva ca|

trayaḥ svabhāvā dhīrāṇāṁ gambhīrajñeyamiṣyate||1||

yat khyāti paratantro'sau yathā khyāti sa kalpitaḥ|

pratyayādhīnavṛttitvāt kalpanāmātrabhāvataḥ||2||

tasya khyāturyathākhyānaṁ yā sadā'vidyamānatā|

jñeyaḥ sa pariniṣpannasvabhāvo'nanyathātvataḥ||3||

tatra kiṁ khyātyasatkalpaḥ kathaṁ khyāti dvayātmanā|

tasya kā nāstitā tena yā tatrā'dvayadharmatā||4||

asatkalpo'tra kaścittaṁ yatastena hi kalpyate|

yathā ca kalpayatyartha tathā'tyantaṁ na vidyate||5||

taddhetuphalabhāvena cittaṁ dvividhamiṣyate|

yadālayākhyaṁ vijñānaṁ pravṛttyākhyaṁ ca saptadhā||6||

saṁkleśavāsanābījaiścitatvāccittamucyate|

cittamādyaṁ dvitīyaṁ tu citrākārapravṛttitaḥ||7||

samāsato'bhūtakalpaḥ sa caiṣa trividho mataḥ|

vaipākikastathā naimittiko'nyaḥ prātibhāsikaḥ||8||

prathamo mūlavijñānaṁ tadvipākātmakaṁ yataḥ|

anyaḥ pravṛttivijñānaṁ dṛśyadṛgvittivṛttitaḥ||9||

sadasattvād dvayaikatvāt saṁkleśavyavadānayoḥ|

lakṣaṇābhedataśceṣṭā svabhāvānāṁ gaṁbhīratā||10||

sattvena gṛhyate yasmādatyantābhāva eva ca|

svabhāvaḥ kalpitastena sadasallakṣaṇo mataḥ||11||

vidyate bhrāntibhāvena yathākhyānaṁ na vidyate|

paratantro yatastena sadasallakṣaṇo mataḥ||12||

advayatvena yaccāsti dvayasyābhāva eva ca|

svabhāvastena niṣpannaḥ sadasallakṣaṇo mataḥ||13||

dvaividhyāt kalpitārthasya tadasattvaikabhāvataḥ|

svabhāvaḥ kalpito bālairdvayaikatvātmako mataḥ||14||

prakhyānād dvayabhāvena bhrāntimātraikabhāvataḥ|

svabhāvaḥ paratantrākhyo dvayaikatvātmako mataḥ||15||

dvayābhāvasvabhāvatvādadvayaikasvabhāvataḥ|

svabhāvaḥ pariniṣpanno dvayaikatvātmako mataḥ||16||

kalpitaḥ paratantraśca jñeyaṁ saṁkleśalakṣaṇam|

pariniṣpanna iṣṭastu vyavadānasya lakṣaṇam||17||

asaddvayasvabhāvatvāt tadabhāvasvabhāvataḥ|

svabhāvāt kalpitājjñeyo niṣpanno'bhinnalakṣaṇaḥ||18||

advayatvasvabhāvatvād dvayābhāvasvabhāvataḥ|

niṣpannāt kalpitaścaiva vijñeyo'bhinnalakṣaṇaḥ||19||

yathākhyānamasadbhāvāt tathā'sattvasvabhāvataḥ|

svabhāvāt paratantrākhyānniṣpanno'bhinnalakṣaṇaḥ||20||

asaddvayasvabhāvatvād yathākhyānāsvabhāvataḥ|

niṣpannāt paratantro'pi vijñeyo'bhinnalakṣaṇaḥ||21||

kramabhedaḥ svabhāvānāṁ vyavahārādhikārataḥ|

tatpraveśādhikārācca vyutpattyarthaṁ vidhīyate||22||

kalpito vyavahārātmā vyavahartrātmako'paraḥ|

vyavahārasamucchedasvabhāvaścānya iṣyate||23||

dvayābhāvātmakaḥ pūrvaṁ paratantraḥ praviśyate|

tataḥ praviśyate tatra kalpamātramasaddvayam||24||

tato dvayābhāvabhāvo niṣpanno'tra praviśyate|

tathā hyasāveva tadā astināstīti cocyate||25||

trayo'pyete svabhāvā hi advayālambalakṣaṇāḥ|

abhāvādatathābhāvāt tadabhāvasvabhāvataḥ||26||

māyākṛtaṁ mantravaśāt khyāti hastyātmanā yathā|

ākāramātraṁ tatrāsti hastī nāsti tu sarvathā||27||

svabhāvaḥ kalpito hastī paratantrastadākṛtiḥ|

yastatra hastyabhāvo'sau pariniṣpanna iṣyate||28||

asatkalpastathā khyāti mūlacittād dvayātmanā|

dvayamatyantato nāsti tatrāstyākṛtimātrakam||29||

mantravanmūlavijñānaṁ kāṣṭhavattathatā matā|

hastyākāravadeṣṭavyo vikalpo hastivad dvayam||30||

arthatattvaprativedhe yugapallakṣaṇatrayam|

parijñā ca prahāṇaṁ ca prāptiśceṣṭā yathākramam||31||

parijñā'nupalambho'tra hānirakhyānamiṣyate|

upalambhanimittā tu prāptiḥ sākṣātkriyā'pi sā||32||

dvayasyānupalambhena dvayākāro vigacchati|

vigamāt tasya niṣpanno dvayābhāvo'dhigamyate||33||

hastino'nupalambhaśca vigamaśca tadākṛteḥ|

upalambhaśca kāṣṭhasya māyāyāṁ yugapad yathā||34||

viruddhadhīvāraṇatvād buddhyā vaiyarthyadarśanāt|

jñānatrayānuvṛtteśca mokṣāpattirayatnataḥ||35||

cittamātropalambhena jñeyārthānupalambhatā|

jñeyārthānupalambhena syāccittānupalambhatā||36||

dvayoranupalambhena dharmadhātūpalabhbhatā|

dharmadhātūpalambhena syād vibhutvopalambhatā||37||

upalabdhavibhutvaśca svaparārthaprasiddhitaḥ|

prāpnotyanuttarāṁ bodhiṁ dhīmān kāyatrayātmikām||38||

iti trisvabhāvanirdeśaḥ samāptaḥ||

kṛtirācāryavasubandhupādānāmiti||

Technical Details
Text Version: 
Romanized
Input Personnel: 
DSBC Staff
Input Date: 
2004
Proof Reader: 
Milan Shakya
Supplier: 
Nagarjuna Institute of Exact Methods
Sponsor: 
University of the West

© University of the West. 1409 N. Walnut Grove Ave. Rosemead, CA 91770